على اكبر دهخدا

1483

امثال و حكم ( فارسى )

مثل لاى پنبه . معنى لاى را نميدانم . مراد از اين تشبيه اغراق و مبالغه در سپيدى گردن و سينه و غيره باشد . مثل لاى ديوار . با قدى بلند و موزون . رجوع به : فقرهء قبل شود . مثل لب شتر . سطبر . مثل لب كاكاها . رجوع به : فقرهء قبل شود . مثل لبلبو . سرخ . مثل لبو . رجوع به : فقرهء قبل شود . مثل لپه . جاى گزيدگى پشه و ساس و كنه و غيره . شپش درشت . مثل لتهء حيض . نظير : مثل ركو . رجوع به : المعجم فى معايير اشعار العجم چاپ برون صفحهء 428 شود . مثل لجلاج . مقامرى زبردست پاكباز . كاتبى آن دو رخ شاه بتان در عرصه * مات سازندت اگر ثانى لجلاج شوى . كاتبى . همچو لجلاج ز بازيچهء مرگ * عاقبت جان بسلامت نبرى . سيف اسفرنك . مات شد در صدر هر كش ديد رخ مانند مات * شاه من زينگونه رخ بازى حد لجلاج نيست . كاتبى . هنر به حضرت او تحفه كى توان بردن * كه علم بيدق و فرزين برد بر لجلاج ؟ اخسيكتى . همچو فرزين كجرو است و رخ سيه بر نطع شاه * آنكه تلقين مىكند شطرنج مر ليلاج را . مولوى . كاتبى بازى آن رخ نگر و حاضر باش * كه شود مات درين عرصه هزاران ليلاج « 1 » كاتبى . مثل لشگر بىسردار . مثال : جهانم بىتو آشفته است يكسر * چنان چون گويى بىامير آشفته لشگر . ويس و رامين . مثل لعل . شرابى سرخ . انگورى سرخ . لبى گلگون . مثل لعنتى كه بر ابليس فرود آمد بر كسى فرود آمدن . مثال : ميترسم كه ناگاه . . . ، چون لعنت كه بر ابليس فرود آمد بسر من فرود آيند . تاريخ بيهقى . مثل لنگه كفش كهنه . گوشت يا بادنجانى خوب نپخته . مثل لولهء آفتابه . خونى بوفور از بينى روان . مثل ليلاج . رجوع به : مثل لجلاج شود . مثل ليلى و مجنون . سخت شيفتهء يكديگر . رجوع به : ليلى و مجنون ، شود .

--> ( 1 ) كاتبى و حضرت جلال الدين بلخى بجاى لجلاج درين دو بيت ليلاج آورده‌اند ممكن است غلط كتاب باشد . و اين كلمه بهر دو صورت مستعمل بوده چنان كه در تداول عامه نيز فقط ليلاج گفته مىشود . و رجوع به : ليلاج است . . . ، شود .